Jednym z najczęstszych miejsc, w których do budynku może przedostawać się woda, jest przejście rury kanalizacyjnej przez ścianę fundamentową. Wiele osób zakłada, że wystarczy zostawić otwór w ścianie i obłożyć rurę zaprawą. Niestety w praktyce takie rozwiązanie bardzo często po kilku latach zaczyna przeciekać.

Dlatego warto zrozumieć, jak powinno wyglądać prawidłowe przejście rury przez ścianę fundamentową oraz dlaczego należy je zaplanować już na etapie budowy.

Przejście rury przez ścianę fundamentową- wszystko zaczyna się od średnicy rury

Cały proces można porównać do odliczania wstecz.

Punktem wyjścia jest średnica rury kanalizacyjnej, która została zaprojektowana w budynku. Najczęściej jest to np. rura o średnicy:

• 110 mm
• 160 mm
• 200 mm

Na podstawie tej średnicy dobiera się kolejne elementy.

Kolejność jest zawsze taka:

1. znamy średnicę rury (choćby z projektu lub od hydraulika)
2. dobieramy systemowe przejście szczelne
3. dopiero potem dobieramy średnicę korony wiertniczej, którą wykonamy otwór w ścianie

Dlaczego tak?
Ponieważ otwór musi być dopasowany do zewnętrznej średnicy przejścia szczelnego, a nie tylko do samej rury.

Czym jest systemowe przejście szczelne

Systemowe przejście szczelne to specjalna gumowa uszczelka zaciskowa, która montowana jest pomiędzy rurą a ścianą fundamentową.

Jej zadaniem jest:

• uszczelnienie przestrzeni wokół rury
• kompensowanie niewielkich ruchów rury
• utrzymanie szczelności przez wiele lat

Tego typu elementy są powszechnie stosowane w budownictwie infrastrukturalnym, np.:

• w tunelach
• w przejściach instalacyjnych
• w garażach podziemnych
• w zbiornikach

Dzięki nim przejście instalacji przez konstrukcję budynku pozostaje szczelne nawet wtedy, gdy grunt wokół budynku pracuje.

Przejście rury przez ścianę fundamentową- dlaczego sama zaprawa nie wystarcza

Na wielu budowach stosuje się bardzo prosty sposób:

1. w ścianie pozostawia się prostokątny otwór
2. wkłada się w niego rurę
3. przestrzeń wokół rury wypełnia się zaprawą cementową

Na pierwszy rzut oka wygląda to poprawnie. Problem pojawia się później.

Najwięcej rozszczelnień powstaje już podczas zasypywania wykopu i zagęszczania gruntu wokół domu.

W tym momencie:

• grunt jest ubijany
• rura zaczyna się minimalnie poruszać
• zaprawa odspaja się od rury

Powstaje wtedy szczelina, która często ma mniej niż 1 mm.

Dla wody taka szczelina jest jednak idealną drogą. Woda zaczyna przenikać z zewnątrz ściany do wnętrza zasypu pomiędzy ścianami fundamentowymi, a później może pojawić się w piwnicy lub pod podłogą.

Przejście rury przez ścianę fundamentową- jak powinno wyglądać prawidłowe wykonanie

Poprawna procedura jest bardzo prosta, ale musi być wykonana w odpowiedniej kolejności.

Krok 1 – określenie średnicy rury

Najpierw znamy średnicę rury kanalizacyjnej.

Krok 2 – dobór przejścia szczelnego

Do tej średnicy dobiera się systemowe przejście szczelne.

Każde przejście ma określony zakres:

• średnicy rury
• średnicy otworu w ścianie

Krok 3 – wiercenie otworu

Dopiero wtedy dobiera się koronę diamentową, którą wykonuje się otwór w ścianie fundamentowej.

Otwór musi odpowiadać zewnętrznej średnicy przejścia szczelnego.

Krok 4 – montaż

Następnie:

1. przez otwór przeprowadza się rurę
2. montuje się przejście szczelne
3. uszczelka zostaje dokręcona i zaciska się na rurze oraz na ścianie

Efektem jest trwałe i szczelne przejście instalacji przez fundament.

Naprawa muru fundamentowego i jego szczelność

Wykonanie szczelnego przejścia rury w ścianie fundamentu to jedno, ale jest jeszcze kwestia szczelności samej ściany. Jeśli ściana w trudnych warunkach, gruntach nieprzepuszczalnych i wysokiej klasie obciążenia wodą fundamentów nie jest dostatecznie dobrze zaizolowana, to po co robić szczelne przejście rury? To nie ma sensu. Albo wszystko jest szczelne i ma to sens. Ale robić uszczelnienie tylko przejścia rury bez izolacji pionowej całych fundamentów to jak uszczelniać tylko 1 otwór w durszlaku – szkoda sił i środków.

Dlatego właśnie obok przejść szczelnych polecamy tu naprawę muru i aplikację masy izolacyjnej dostosowanej do klasy obciążenia wodą fundamentów.

Na poniższym zdjęciu mamy kompilację bodaj wszystkich możliwych błędów wykonawczych:

• pozostawiony otwór w ścianie fundamentowej
• rura kanalizacyjna przełożona przez ogromny nieuszczelniony otwór w ścianie fundamentowej
• rura kanalizacyjna wewnątrz rury osłonowej (po co??)
• brak odpowiedniej izolacji pionowej ściany fundamentowej (tylko grunt bitumiczny)

Co z pozostawionym otworem w murze z bloczka?

Jeśli jesteś na etapie murowania lub ściany fundamentowe już są i mają pozostawiony prostokątny otwór na rurę, to jest to moment, w którym otwór ten trzeba zamurować. Nie da się dobrze wywiercić otworu pod instalację zaciskowego przejścia szczelnego w prostokątnym otworze. Taka maniera pozostawiania otworów w murze świadczy o braku wiedzy wykonawcy, świadczy o pozostawianiu instalacji rury i kwestii szczelności tego przejścia innym.
Co inni to hydraulik, inny podwykonawca, jeszcze inny podwykonawca, ale najczęściej to sam inwestor ktory zostaje z tematem usług będących na pograniczu zakresów różnych ekip.

Jedni mówią, że tylko murują, inni mówią że instalują rury, jednak nikt nie interesuje się szczelnością tego przejścia. To przecież robi jakiś wykonawca od izolacji, ale przecież izolację miał też robić generalny wykonawca? Ale rura już jest wtedy zainstalowana i to krzywo. A skoro jest zainstalowana w prostokątnym otworze w murze, to już nie da się łatwo wykonać instalacji systemowego przejścia szczelnego. Da się, ale nie tak łatwo…

Co zrobić, gdy rura już jest zamontowana

W istniejących budynkach często spotyka się sytuację, w której:

• rura jest już w ścianie
• nie zastosowano przejścia szczelnego

Jeżeli otwór jest okrągły i rura jest ustawiona osiowo, można jeszcze zastosować tzw. rozdzielne przejście szczelne.

Jest to element, który:

• składa się z kilku części
• można go założyć na już istniejącą rurę

Problem polega na tym, że warunkiem montażu jest równa przestrzeń wokół rury. Jeśli rura jest przesunięta w otworze, montaż może być niemożliwy.

Najtrudniejsza sytuacja – prostokątny otwór

Często w ścianie fundamentowej pozostawia się po prostu prostokątną dziurę w murze, przez którą przeprowadzona jest rura.

W takiej sytuacji montaż systemowego przejścia szczelnego jest praktycznie niemożliwy.

Aby naprawić taki błąd, trzeba wykonać bardziej skomplikowaną operację.

Polega ona na:

1. powiększeniu otworu w ścianie
2. osadzeniu rozdzielnej tulei betonowej
3. zabetonowaniu jej w ścianie
4. dopiero w tej tulei montuje się rozdzielne przejście szczelne

Dopiero wtedy można prawidłowo uszczelnić istniejącą rurę.

Dlaczego remont jest trudniejszy niż wykonanie od razu

Jeżeli budynek jest już zamieszkały, pojawia się kolejny problem.

Rury kanalizacyjne:

• są już podłączone
• często nie można ich rozmontować

Dlatego wszystkie prace trzeba wykonywać wokół istniejącej rury, co znacznie utrudnia remont i zwiększa jego koszty.

Najważniejsza zasada

Najprostsza i najtańsza metoda to wykonanie wszystkiego na etapie budowy domu, kiedy:

• mamy dostęp do obu stron ściany fundamentowej
• instalacje są dopiero układane
• można dokładnie zaplanować miejsce przejścia rury

Wtedy wystarczy:

1. dobrać przejście szczelne do średnicy rury
2. dobrać koronę diamentową
3. wykonać otwór
4. zamontować systemowe uszczelnienie

Podsumowanie

Szczelne przeprowadzenie rury kanalizacyjnej przez ścianę fundamentową nie jest skomplikowane, ale wymaga właściwej kolejności działań.

Najważniejsze elementy to:

• dobór przejścia szczelnego do średnicy rury
• wykonanie odpowiedniego otworu w ścianie
• zastosowanie systemowego uszczelnienia

Pomijanie tych elementów często prowadzi do problemów z wodą wokół fundamentów, których naprawa w gotowym budynku jest znacznie trudniejsza i droższa.

Dlatego w tym przypadku obowiązuje prosta zasada:

najłatwiej zrobić to dobrze od razu.